SORA 2.5
SORA 2.5: Stapsgewijze handleiding voor drone-operators
De Specific Operations Risk Assessment (SORA) is een systematische methode voor het beoordelen van risico's bij geplande UAS-operaties. Op 29 september 2025 introduceerde de European Union Aviation Safety Agency (EASA) versie 2.5 van deze methode in de AMC/GM. Voor UAS-operators is het cruciaal om altijd duidelijk aan te geven welke SORA-versie wordt gebruikt, om verwarring tussen verschillende edities en terminologieën te voorkomen. Deze gids legt stap voor stap uit hoe u SORA 2.5 toepast binnen de Nederlandse context en onder toezicht van de ILT.
1. Stabiliseer de Concept of Operations (ConOps)
De eerste stap is om de ConOps helder en volledig vast te leggen. Dit betekent dat u precies beschrijft wat de operatie inhoudt: welke drone(s) worden gebruikt, waar het operationele volume zich bevindt, het type luchtruim, de betrokken bemanning, communicatiemiddelen, en zowel de normale als afwijkende procedures. Dit vormt de basis voor een consistente, reproduceerbare risicobeoordeling.
Definieer het operationele volume en locatie.
Specificeer het gebruikte luchtruim en eventueel nationale restricties.
Omschrijf de gebruikte UAS, sensors en systemen.
2. Beoordeel grond- en luchtrisico
Met de ConOps als uitgangspunt bepaalt u het risico voor zowel mensen op de grond als voor het luchtverkeer. In SORA 2.5 maakt u gebruik van actuele classificaties en modellen voor grondrisico (Population Density, Vulnerable Areas, etc.) en luchtrisico (luchtverkeersintensiteit, luchtruimklasse). Het is van belang dat alle aannames, gegevensbronnen en methoden transparant worden vastgelegd. Alleen mitigaties die daadwerkelijk geïmplementeerd en aantoonbaar zijn, mogen worden meegenomen.
Pas de meest recente methodieken toe zoals voorgeschreven door EASA.
Documenteer aard en bron van alle ingezette gegevens (bijv. kaarten, statistieken).
Verwerk alleen bewezen mitigatiemaatregelen in uw risicoanalyse.
3. Bepaal het SAIL (Specific Assurance and Integrity Level) en de operationele eisen
De gecombineerde grond- en luchtrisicobeoordeling leidt tot een SAIL-niveau dat vereist is voor uw operatie. Dit bepaalt vervolgens welke operationele veiligheidsdoelstellingen er gelden om dat risico te beheersen. Noteer per doelstelling wat het ondersteunend bewijs is, wie verantwoordelijk is voor naleving en welke acties eventueel nog openstaan. Hiermee borgt u transparantie, verantwoordelijkheid en een focus op risicovermindering.
Identificeer het SAIL-niveau volgens SORA 2.5 richtlijnen.
Stel heldere operationele veiligheidsdoelen op (risico mitigaties, systemen, procedures).
Documenteer bewijsstukken en verantwoordelijken.
4. Werken aan containment en afronding van bewijsvoering
Containment betekent het technisch en operationeel garanderen dat de drone binnen vooraf gedefinieerde grenzen blijft en dat het risico binnen acceptabele parameters blijft. Dit betreft zowel het operationele gebied op de grond als het luchtruim. Technische afhankelijkheden en noodprocedures (ERP) moeten cruciaal worden beoordeeld en vastgelegd. Pas wanneer ConOps, operationeel handboek, noodplannen, tests en bijlagen allemaal consistent dezelfde mitigaties en beperkingen hanteren, mag de SORA beoordeeld worden als afgerond.
Definieer containmentgebieden en -maatregelen op grond en in de lucht.
Beoordeel en beheer technische afhankelijkheden van UAS systemen.
Borg consistentie in alle operationele documenten en procedures (OM, ERP, testen).
Veelgestelde vragen
Is SORA 2.5 nu de meest actuele versie van de risicobeoordelingsmethode?
Ja. EASA heeft SORA 2.5 in september 2025 geïntroduceerd via een update van de AMC/GM bij EU-regulatie 2019/947. Het is belangrijk om altijd de specifieke versie te vermelden bij aanvragen, omdat nationale autoriteiten zoals ILT overgangsafspraken kunnen hanteren.
Kan DroneManual een volledig goedgekeurde SORA-berekening aanbieden?
Nee. DroneManual faciliteert het structureren van invoer en het verzamelen van bewijs, maar de operator blijft verantwoordelijk voor de gekozen methodiek, de aannames, de berekeningen en de indiening bij de bevoegde autoriteiten.
Welke rol speelt containment binnen SORA 2.5?
Containment is essentieel voor het technisch en operationeel beperken van het risico binnen het operationele volume. Het biedt waarborgen dat het UAS binnen veilige grenzen blijft, zodat grond- en luchtvaartveiligheid worden gewaarborgd.
Hoe zorgt SORA 2.5 voor transparantie in het risicobeheer?
SORA 2.5 verplicht het vastleggen van operationele veiligheidsdoelstellingen (OSO's) met gekoppeld bewijs en verantwoordelijken. Dit maakt het beheer van risico’s transparant en controleerbaar.
Wat is het verschil tussen SORA en PDRA?
SORA is een specifieke risicoanalyse op maat voor complexe UAS-operaties in de 'Specific category'. PDRA’s zijn vooraf goedgekeurde risicobeheersmaatregelen voor standaardoperaties die de aanvraag kunnen vereenvoudigen.